Đau mạn tính làm tăng nguy cơ tăng huyết áp: Nghiên cứu mới từ AHA 2025

Nghiên cứu mới công bố ngày 17/11/2025 trên tạp chí Hypertension của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cho thấy: đau mạn tính, đặc biệt là đau lan rộng nhiều vùng trên cơ thể, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp. Mối liên hệ này được lý giải một phần bởi tình trạng trầm cảm và viêm kéo dài – hai yếu tố thường gặp ở người có đau mạn.

Đau mạn tính và tăng huyết áp: mối liên hệ đáng lo ngại

Tăng huyết áp là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, liên quan trực tiếp đến các bệnh tim mạch, đột quỵ và suy thận. Trong khi các yếu tố như ăn mặn, béo phì và căng thẳng được nhắc đến thường xuyên, nghiên cứu mới chỉ ra rằng đau mạn tính cũng là một yếu tố nguy cơ độc lập.

Phân tích dữ liệu từ hơn 206.000 người trưởng thành tại Anh cho thấy những người bị đau mạn tính lan tỏa toàn thân có nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn tới 75% so với người không đau. Nguy cơ tăng lên theo mức độ lan rộng của cơn đau, cho thấy đau mạn không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống mà còn tác động mạnh đến hệ tim mạch.

Những con số cụ thể từ nghiên cứu

Sau thời gian theo dõi trung bình 13,5 năm, khoảng 10% người tham gia nghiên cứu phát triển bệnh tăng huyết áp. Mức độ nguy cơ tăng tương ứng từng loại đau như sau:

Đau mạn toàn thân: tăng 75% nguy cơ tăng huyết áp

Đau bụng mạn: tăng 43%

Đau đầu mạn: tăng 22%

Đau vai/cổ mạn: tăng 19%

Đau hông mạn: tăng 17%

Đau lưng mạn: tăng 16%

Đau mạn tại một vị trí: tăng 20%

Đau ngắn hạn: tăng 10%

Những số liệu này cho thấy mức độ ảnh hưởng mạnh mẽ của đau mạn tính đến hệ tim mạch, đặc biệt khi cơn đau lan rộng hoặc kéo dài trên 3 tháng.

Vì sao đau mạn lại làm tăng huyết áp?

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra ba cơ chế chính:

Trầm cảm
Người bị đau mạn tính có nguy cơ mắc trầm cảm cao hơn. Trầm cảm lại liên quan đến rối loạn thần kinh thực vật và tăng hoạt động hệ giao cảm – nguyên nhân dẫn đến huyết áp tăng.

Viêm hệ thống
Chỉ số viêm CRP tăng nhẹ nhưng kéo dài ở người đau mạn tính có thể làm tăng co mạch và ảnh hưởng đến chức năng nội mô mạch máu, từ đó làm tăng huyết áp.

Tăng hoạt động giao cảm kéo dài
Cơn đau liên tục kích thích hệ thần kinh giao cảm, gây co mạch và giữ muối – nước, dẫn đến tăng huyết áp trong thời gian dài.

Mối quan hệ giữa đau mạn – trầm cảm – viêm là vòng xoắn bệnh lý, làm tăng nguy cơ tiến triển các bệnh tim mạch nếu không can thiệp sớm.

Ý nghĩa đối với chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng bác sĩ cần xem đau mạn tính là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, đặc biệt đối với người có đau lan rộng hoặc kéo dài trên ba tháng. Can thiệp sớm vào đau mạn, trầm cảm và tình trạng viêm có thể giúp giảm nguy cơ phát triển tăng huyết áp trong tương lai.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo về việc sử dụng thuốc giảm đau NSAIDs như ibuprofen hoặc naproxen, vì các loại thuốc này có thể làm tăng huyết áp nếu dùng lâu dài. Người bệnh đau mạn cần được hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, đồng thời kết hợp các phương pháp khác như vật lý trị liệu, vận động phù hợp và can thiệp tâm lý.

Kết luận

Đau mạn tính không chỉ là vấn đề gây khó chịu hay suy giảm chất lượng cuộc sống. Nghiên cứu quy mô lớn từ AHA 2025 cho thấy đau mạn là yếu tố nguy cơ quan trọng của tăng huyết áp, đặc biệt khi cơn đau lan rộng toàn thân. Việc quản lý đau hiệu quả, điều trị trầm cảm kèm theo và kiểm soát viêm đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh tim mạch lâu dài.