Đậu gà có thể trở thành cây trồng đầu tiên trên Mặt Trăng
12/03/2026Các nhà khoa học đã trồng thành công đậu gà trong đất mô phỏng Mặt Trăng, một bước tiến quan trọng hướng tới việc phát triển nông nghiệp ngoài không gian cho các sứ mệnh dài ngày.
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại University of Texas at Austin với sự hợp tác của Texas A&M University và được công bố trên tạp chí Scientific Reports.
Vì sao cần trồng cây trên Mặt Trăng?
Khi các cơ quan vũ trụ chuẩn bị cho các sứ mệnh dài ngày tới Mặt Trăng và xa hơn nữa, việc cung cấp thực phẩm cho phi hành gia trở thành một thách thức lớn.
Ví dụ, chương trình Artemis II của NASA là một phần của kế hoạch đưa con người quay trở lại Mặt Trăng.
Trong các sứ mệnh dài hạn, việc mang theo toàn bộ thực phẩm từ Trái Đất là rất tốn kém và không thực tế. Vì vậy, các nhà khoa học đang tìm cách trồng thực phẩm trực tiếp trên Mặt Trăng.
Thách thức của đất Mặt Trăng
Lớp vật liệu bao phủ bề mặt Mặt Trăng được gọi là lunar regolith.
Khác với đất trên Trái Đất, regolith:
không chứa vi sinh vật
không có chất hữu cơ
có thể chứa kim loại nặng gây độc cho cây
Mặc dù regolith vẫn chứa một số khoáng chất có thể hỗ trợ cây trồng, nhưng bản thân nó không thể trực tiếp nuôi cây.
Để thử nghiệm khả năng trồng cây trong môi trường này, các nhà khoa học đã sử dụng đất mô phỏng regolith được phát triển dựa trên mẫu đất thu thập trong các sứ mệnh Apollo.
Cải thiện đất bằng phân trùn và nấm
Để giúp cây phát triển, nhóm nghiên cứu đã trộn đất mô phỏng Mặt Trăng với vermicompost – loại phân hữu cơ được tạo ra từ hoạt động tiêu hóa của giun đất.
Phân trùn cung cấp:
chất dinh dưỡng cho cây
vi sinh vật hỗ trợ phát triển rễ
môi trường sinh học cần thiết cho cây trồng
Ngoài ra, hạt đậu gà còn được xử lý bằng nấm mycorrhizae.
Loại nấm này có thể:
giúp cây hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn
giảm khả năng hấp thụ kim loại nặng độc hại
Kết quả thử nghiệm
Khi trồng trong các hỗn hợp đất khác nhau, các nhà khoa học phát hiện rằng:
cây đậu gà có thể phát triển tốt trong hỗn hợp chứa đến 75% đất mô phỏng Mặt Trăng
khi tỷ lệ đất Mặt Trăng vượt quá mức này, cây bắt đầu bị stress và chết sớm
Những cây được xử lý bằng nấm mycorrhizae cũng sống lâu hơn và phát triển tốt hơn so với cây không được xử lý.
Một phát hiện quan trọng khác là nấm có thể tự thiết lập trong đất mô phỏng, cho thấy chúng có thể chỉ cần được đưa vào hệ thống trồng trọt một lần.
Đậu gà trồng trên Mặt Trăng có ăn được không?
Mặc dù kết quả này rất hứa hẹn, các nhà khoa học cho biết vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp.
Các nhà nghiên cứu cần kiểm tra:
cây có hấp thụ kim loại độc hại từ đất hay không
giá trị dinh dưỡng của đậu gà trồng trong điều kiện này
liệu chúng có an toàn cho phi hành gia sử dụng hay không
Ý nghĩa của nghiên cứu
Thành công trong việc trồng đậu gà trong đất mô phỏng Mặt Trăng là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp ngoài không gian.
Nếu các nghiên cứu tiếp theo xác nhận rằng cây trồng an toàn và giàu dinh dưỡng, các hệ thống trồng trọt trên Mặt Trăng có thể giúp:
cung cấp thực phẩm tươi cho phi hành gia
giảm chi phí vận chuyển thực phẩm từ Trái Đất
hỗ trợ các sứ mệnh không gian dài hạn trong tương lai.
Nguồn
University of Texas at Austin