Bài tập là liệu pháp mạnh nhất cho thoái hóa khớp

Đau khớp và cứng khớp thường được xem là dấu hiệu bình thường của tuổi già. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cách chúng ta điều trị thoái hóa khớp hiện nay vẫn chưa phản ánh đúng những gì khoa học đã chứng minh.

Theo phân tích được công bố trên The Conversation, phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho thoái hóa khớp không phải thuốc hay phẫu thuật mà là tập luyện thể chất. Dù vậy, nhiều bệnh nhân vẫn không được khuyến nghị áp dụng liệu pháp này.

Thoái hóa khớp đang gia tăng trên toàn cầu

Thoái hóa khớp (osteoarthritis) là dạng viêm khớp phổ biến nhất trên thế giới. Hiện nay, căn bệnh này ảnh hưởng đến khoảng 595 triệu người.

Một phân tích lớn được công bố trên The Lancet dự đoán rằng số người mắc bệnh có thể gần đạt 1 tỷ người vào năm 2050.

Nguyên nhân chính bao gồm:

Tuổi thọ tăng

Lối sống ít vận động

Tỷ lệ thừa cân và béo phì tăng

Bài tập là liệu pháp mạnh nhất

Nhiều nghiên cứu cho thấy tập luyện là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để kiểm soát thoái hóa khớp.

Tập luyện giúp:

Giảm đau khớp

Tăng khả năng vận động

Làm chậm tiến triển bệnh

Cải thiện chất lượng cuộc sống

Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia, chỉ dưới 50% bệnh nhân được bác sĩ giới thiệu đến chương trình tập luyện hoặc vật lý trị liệu.

Trong khi đó:

Hơn 60% bệnh nhân nhận các phương pháp điều trị không được khuyến nghị trong hướng dẫn lâm sàng

Khoảng 40% được chuyển đến bác sĩ phẫu thuật trước khi thử các phương pháp không phẫu thuật

Vì sao vận động giúp bảo vệ khớp?

Sụn khớp – lớp mô trơn bao phủ đầu xương – không có hệ thống mạch máu riêng.

Do đó, nó phụ thuộc vào chuyển động của khớp để nhận dưỡng chất.

Quá trình này diễn ra như sau:

Khi bước đi hoặc chịu lực, sụn bị nén nhẹ

Dịch khớp bị đẩy ra ngoài

Khi áp lực giảm, dịch quay trở lại mang theo chất dinh dưỡng

Chu kỳ này giúp nuôi dưỡng và duy trì sức khỏe của sụn khớp.

Điều này cho thấy khớp không đơn giản bị “mài mòn theo thời gian” như nhiều người vẫn nghĩ.

Thoái hóa khớp là bệnh của toàn bộ khớp

Thoái hóa khớp không chỉ ảnh hưởng đến sụn mà còn liên quan đến nhiều cấu trúc khác:

Xương dưới sụn

Dây chằng

Cơ xung quanh khớp

Dịch khớp

Hệ thần kinh kiểm soát vận động

Các chương trình tập luyện chuyên biệt có thể cải thiện nhiều yếu tố này cùng lúc.

Một ví dụ là chương trình GLA:D® (Good Life with osteoArthritis: Denmark), tập trung vào:

Tăng sức mạnh cơ

Cải thiện thăng bằng

Tối ưu hóa chuyển động

Những người tham gia chương trình này thường giảm đau rõ rệt và cải thiện chức năng khớp trong vòng 12 tháng sau khi hoàn thành.

Vai trò của viêm và béo phì

Béo phì là yếu tố nguy cơ lớn của thoái hóa khớp.

Không chỉ vì tăng áp lực lên khớp, mỡ cơ thể còn tạo ra các phân tử gây viêm trong máu và mô khớp.

Các chất này có thể:

Làm tổn thương sụn

Tăng tốc độ tiến triển bệnh

Tập luyện thường xuyên giúp:

Giảm viêm

Cải thiện chuyển hóa

Điều chỉnh hoạt động của gene liên quan đến sức khỏe khớp

Nên tập luyện trước khi nghĩ đến phẫu thuật

Hiện nay chưa có thuốc nào có thể đảo ngược hoàn toàn quá trình thoái hóa khớp.

Phẫu thuật thay khớp có thể giúp ích trong một số trường hợp nặng, nhưng đây là một thủ thuật lớn và không phải lúc nào cũng cần thiết.

Các chuyên gia cho rằng tập luyện nên là bước điều trị đầu tiên và cần duy trì trong suốt quá trình quản lý bệnh.

Nguồn

University of Limerick