Ngừng Ozempic có gây tăng cân trở lại? Góc nhìn từ nghiên cứu thực tế

Bối cảnh nghiên cứu

Các thuốc thuộc nhóm GLP-1 như semaglutide (Ozempic, Wegovy) và tirzepatide (Mounjaro, Zepbound) đang được sử dụng rộng rãi trong điều trị béo phì và tiểu đường type 2. Tuy nhiên, một vấn đề được quan tâm đặc biệt là điều gì xảy ra khi bệnh nhân ngừng sử dụng các loại thuốc này.

Các thử nghiệm lâm sàng trước đây cho thấy bệnh nhân có xu hướng tăng cân trở lại đáng kể sau khi ngừng thuốc, thậm chí lấy lại hơn một nửa số cân đã giảm trong vòng một năm. Điều này làm dấy lên lo ngại về hiệu quả dài hạn của liệu pháp và khả năng duy trì kết quả điều trị.

Trong bối cảnh đó, một nghiên cứu mới từ Cleveland Clinic được thực hiện nhằm đánh giá kết quả thực tế của bệnh nhân ngoài môi trường thử nghiệm kiểm soát.

Quá trình và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế dưới dạng hồi cứu (retrospective cohort study), bao gồm 7.938 bệnh nhân trưởng thành tại hai bang Ohio và Florida (Hoa Kỳ). Tất cả các đối tượng tham gia đều:

Có tình trạng thừa cân hoặc béo phì
Đã sử dụng semaglutide hoặc tirzepatide trong khoảng 3 đến 12 tháng
Sau đó ngừng điều trị

Các nhà nghiên cứu theo dõi sự thay đổi cân nặng của bệnh nhân trong vòng một năm sau khi ngừng thuốc, đồng thời ghi nhận các chiến lược điều trị thay thế mà bệnh nhân lựa chọn sau khi dừng liệu pháp ban đầu.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng phân tích sự khác biệt giữa nhóm điều trị béo phì và nhóm điều trị tiểu đường type 2 nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả.

Kết quả nghiên cứu

Kết quả cho thấy sự thay đổi cân nặng sau khi ngừng thuốc không đồng nhất giữa các nhóm bệnh nhân:

Nhóm điều trị béo phì giảm trung bình 8,4% trọng lượng cơ thể trước khi ngừng thuốc, và chỉ tăng lại khoảng 0,5% sau một năm
Nhóm điều trị tiểu đường giảm trung bình 4,4% trước khi ngừng, và tiếp tục giảm thêm 1,3% trong năm tiếp theo

Xét tổng thể:

Khoảng 55% bệnh nhân điều trị béo phì có tăng cân trở lại
Tuy nhiên, 45% còn lại duy trì hoặc tiếp tục giảm cân

Ở nhóm tiểu đường:

44% tăng cân
56% duy trì hoặc tiếp tục giảm

Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân không hoàn toàn ngừng điều trị mà chuyển sang các phương án khác:

27% chuyển sang loại thuốc khác
20% bắt đầu lại liệu trình ban đầu
14% tham gia các chương trình can thiệp lối sống

Phân tích và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa dữ liệu thực tế và các thử nghiệm lâm sàng trước đó. Trong môi trường thực tế, bệnh nhân có xu hướng linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh phương pháp điều trị, thay vì ngừng hoàn toàn.

Việc chuyển đổi sang thuốc khác hoặc tái khởi động điều trị có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế tăng cân trở lại. Đồng thời, các yếu tố như hỗ trợ dinh dưỡng, thay đổi hành vi và theo dõi y tế liên tục cũng góp phần duy trì kết quả.

Ngoài ra, lý do ngừng thuốc cũng ảnh hưởng đến kết quả. Các yếu tố phổ biến bao gồm chi phí điều trị và tác dụng phụ. Đáng chú ý, bệnh nhân tiểu đường có xu hướng quay lại điều trị cao hơn, có thể do được hỗ trợ bảo hiểm tốt hơn.

Kết luận

Nghiên cứu từ Cleveland Clinic cung cấp bằng chứng thực tế cho thấy việc ngừng sử dụng thuốc GLP-1 không nhất thiết dẫn đến tăng cân đáng kể như các nghiên cứu trước đây đã gợi ý. Một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân vẫn có thể duy trì hoặc tiếp tục giảm cân trong vòng một năm sau khi ngừng điều trị.

Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận điều trị béo phì theo hướng cá nhân hóa và liên tục, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một liệu pháp đơn lẻ. Đồng thời, nghiên cứu cũng cho thấy cần đánh giá lại các giả định trước đây dựa trên thử nghiệm lâm sàng trong bối cảnh thực tế đa dạng hơn.

Nguồn

DOI: 10.1111/dom.70660