Hút thuốc của cha có thể ảnh hưởng chuyển hóa của con
15/03/2026Một nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng nicotine ở người cha có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể con cái xử lý đường và chuyển hóa năng lượng.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of the Endocrine Society và được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc University of California Santa Cruz.
Kết quả cho thấy nicotine ở thế hệ cha có thể gây ra những thay đổi chuyển hóa ở thế hệ con, từ đó có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Bối cảnh: tiểu đường và các yếu tố nguy cơ
Bệnh tiểu đường hiện là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến trên toàn cầu.
Theo Centers for Disease Control and Prevention, hàng chục triệu người đang sống chung với căn bệnh này.
Tiểu đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như:
- bệnh tim mạch
- tổn thương thận
- tổn thương thần kinh
- rối loạn chuyển hóa
Do đó, việc xác định các yếu tố nguy cơ từ sớm, bao gồm ảnh hưởng từ thế hệ cha mẹ, đang trở thành một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng.
Thí nghiệm trên chuột
Để nghiên cứu ảnh hưởng của nicotine từ người cha, các nhà khoa học đã thực hiện thí nghiệm trên chuột.
Trong nghiên cứu:
- chuột đực được cho nicotine hòa trong nước uống
- sau đó chúng sinh con với những con cái không tiếp xúc với nicotine
- các nhà khoa học theo dõi sự phát triển chuyển hóa của thế hệ con
- Kết quả được so sánh với nhóm chuột đối chứng có cha không tiếp xúc với nicotine.
Những thay đổi chuyển hóa ở thế hệ con
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng con của những con chuột đực tiếp xúc với nicotine có những thay đổi đáng chú ý trong quá trình chuyển hóa đường.
Một số kết quả nổi bật gồm:
- con cái có mức insulin thấp hơn
- mức glucose lúc đói thấp hơn so với nhóm đối chứng
- con đực có mức đường huyết giảm và thay đổi chức năng gan
Những thay đổi này có thể liên quan đến các rối loạn chuyển hóa như:
- béo phì
- bệnh tiểu đường
- bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa
Vai trò của sức khỏe người cha trước khi sinh con
Phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của sức khỏe nam giới trước khi có con.
Trong nhiều năm, phần lớn nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của sức khỏe người mẹ đối với thai nhi.
Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy:
- môi trường sống
- chế độ ăn uống
- tiếp xúc với hóa chất
- thói quen như hút thuốc
- ở người cha cũng có thể tác động đến sức khỏe của thế hệ sau.
Ý nghĩa đối với sức khỏe cộng đồng
Một điểm đáng chú ý của nghiên cứu là chuột trong thí nghiệm chỉ tiếp xúc với nicotine tinh khiết, không phải toàn bộ khói thuốc.
Điều này cho phép các nhà khoa học xác định rằng nicotine tự nó có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của thế hệ sau.
Phát hiện này gợi ý rằng việc giảm hoặc tránh sử dụng các sản phẩm chứa nicotine, bao gồm:
- thuốc lá
- thuốc lá điện tử
- các sản phẩm nicotine khác
- có thể giúp giảm nguy cơ các bệnh chuyển hóa ở thế hệ tương lai.
Hướng nghiên cứu tiếp theo
Các nhà khoa học cho biết cần thêm các nghiên cứu trên người để xác nhận những phát hiện này.
Nếu các kết quả tương tự được quan sát ở người, điều đó có thể thay đổi cách tiếp cận trong chăm sóc sức khỏe trước khi sinh con, không chỉ dành cho phụ nữ mà cả nam giới.
Những nghiên cứu này cũng giúp hiểu rõ hơn cách các yếu tố môi trường của cha mẹ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của thế hệ sau.
Nguồn
DOI: 10.1210/jendso/bvag033