Tyrosine có thể làm giảm tuổi thọ nam giới?

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố trên tạp chí Aging-US đã đặt ra câu hỏi đáng chú ý: liệu nồng độ cao của tyrosine – một amino acid phổ biến trong thực phẩm giàu protein và thực phẩm bổ sung tăng tập trung – có liên quan đến tuổi thọ ngắn hơn ở nam giới?

Phân tích dựa trên dữ liệu của hơn 270.000 người tham gia từ UK Biobank cho thấy nam giới có mức tyrosine trong máu cao có thể sống ít hơn gần một năm so với nhóm có mức thấp hơn.

Bối cảnh nghiên cứu

Nhóm nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Hong Kong và Đại học Georgia thực hiện đã xem xét vai trò của hai amino acid: phenylalanine và tyrosine. Cả hai đều tham gia vào chuyển hóa và hoạt động thần kinh, đồng thời được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm hỗ trợ nhận thức.

Tyrosine đặc biệt quan trọng vì là tiền chất của dopamine – chất dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng đến động lực, tâm trạng và khả năng tập trung. Chính vì vậy, tyrosine thường được quảng bá như một “brain supplement”.

Tuy nhiên, mối liên hệ dài hạn giữa tyrosine và lão hóa trước đây vẫn chưa được làm rõ.

Phương pháp: Kết hợp quan sát và phân tích di truyền

Nghiên cứu sử dụng hai phương pháp:

Phân tích dữ liệu quan sát về nồng độ amino acid và tỷ lệ tử vong.

Phương pháp Mendelian randomization (phân tích dựa trên biến thể di truyền) để đánh giá khả năng quan hệ nhân quả.

Ban đầu, cả phenylalanine và tyrosine đều cho thấy liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn. Tuy nhiên, khi kiểm soát chéo các yếu tố và phân tích sâu hơn, chỉ tyrosine duy trì mối liên hệ ổn định với giảm tuổi thọ – và chỉ xuất hiện ở nam giới.

Ở nữ giới, không tìm thấy mối liên hệ có ý nghĩa thống kê.

Mức độ ảnh hưởng

Theo mô hình di truyền, nam giới có nồng độ tyrosine cao có thể giảm gần một năm tuổi thọ trung bình. Mặc dù con số này không quá lớn, nhưng ở quy mô dân số, tác động tiềm năng là đáng kể.

Đáng chú ý, nam giới thường có mức tyrosine cao hơn phụ nữ, điều này có thể góp phần vào khoảng cách tuổi thọ giữa hai giới.

Cơ chế sinh học tiềm năng

Các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu cơ chế. Một số giả thuyết bao gồm:

Liên quan đến kháng insulin – yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch và chuyển hóa.

Ảnh hưởng đến trục stress – dopamine – hormone.

Sự khác biệt trong tín hiệu hormone giữa nam và nữ.

Tyrosine tham gia vào nhiều con đường chuyển hóa phức tạp, vì vậy tác động của nó có thể không đơn thuần chỉ liên quan đến não bộ.

Có nên lo ngại về bổ sung tyrosine?

Nghiên cứu này không trực tiếp đánh giá việc dùng thực phẩm bổ sung tyrosine, mà tập trung vào nồng độ trong máu. Tuy nhiên, kết quả đặt ra câu hỏi về việc sử dụng dài hạn các sản phẩm tăng tập trung chứa tyrosine.

Các nhà nghiên cứu gợi ý rằng những người có mức tyrosine cao có thể cân nhắc điều chỉnh chế độ ăn, chẳng hạn kiểm soát tổng lượng protein, nếu có chỉ định y khoa.

Tuy vậy, cần nhấn mạnh rằng đây là nghiên cứu quan sát kết hợp mô hình di truyền. Nó cho thấy mối liên hệ tiềm năng chứ chưa phải khẳng định tuyệt đối về nguyên nhân – kết quả.

Kết luận

Phát hiện từ Aging-US và UK Biobank cho thấy nồng độ tyrosine cao có thể liên quan đến tuổi thọ ngắn hơn ở nam giới. Dù mức giảm chỉ khoảng một năm trung bình, kết quả này mở ra hướng nghiên cứu mới về vai trò của amino acid trong lão hóa và chiến lược sống lâu theo giới tính.

Các chuyên gia nhấn mạnh cần thêm nghiên cứu lâm sàng để xác định liệu điều chỉnh chế độ ăn hoặc thay đổi lối sống có thể tối ưu hóa mức tyrosine và hỗ trợ quá trình lão hóa lành mạnh hay không.

Nguồn

DOI: 10.18632/aging.206326