Phân tử mới có thể chặn ung thư vú nguy hiểm

Bảng tóm tắt highlight nghiên cứu: SU212 & ung thư vú bộ ba âm tính (TNBC)

Hạng mục	Nội dung chính
Câu hỏi nghiên cứu	Nhắm ENO1 có kiểm soát TNBC không?
Nghiên cứu	Oregon Health & Science University
Loại nghiên cứu	Tiền lâm sàng (animal model)
Phân tử	SU212
Target	ENO1 (enzyme chuyển hóa)
Kết quả chính	Ức chế tăng trưởng khối u
Insight lớn	“Cắt năng lượng” = chiến lược mới

Các nhà khoa học đã phát triển một phân tử mới có khả năng làm chậm sự phát triển của ung thư vú bộ ba âm tính, một trong những dạng ung thư vú nguy hiểm và khó điều trị nhất.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Oregon Health & Science University và công bố trên tạp chí Cell Reports Medicine.

Ung thư vú bộ ba âm tính là gì?

Ung thư vú bộ ba âm tính (Triple-Negative Breast Cancer – TNBC) chiếm khoảng 15% tổng số ca ung thư vú.

Loại ung thư này được gọi là “bộ ba âm tính” vì các tế bào ung thư không có ba thụ thể thường thấy trong các loại ung thư vú khác:

• thụ thể estrogen
• thụ thể progesterone
• thụ thể HER2

Do thiếu các mục tiêu sinh học này, nhiều liệu pháp điều trị nhắm mục tiêu không hiệu quả với TNBC. Vì vậy, bệnh thường tiến triển nhanh và khó điều trị hơn.

Phân tử SU212 và cơ chế hoạt động

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã phát triển một phân tử thử nghiệm có tên SU212.

Phân tử này hoạt động bằng cách nhắm vào một enzyme quan trọng trong tế bào ung thư gọi là ENO1 (enolase 1).

ENO1 là enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa glucose để tạo năng lượng cho tế bào. Trong nhiều loại ung thư, enzyme này được sản xuất với số lượng lớn, giúp tế bào ung thư:

• tăng trưởng nhanh
• tạo năng lượng liên tục
• lan rộng sang các mô khác

Khi SU212 gắn vào enzyme ENO1, nó khiến enzyme này bị phân hủy, làm gián đoạn nguồn năng lượng của tế bào ung thư.

Kết quả thử nghiệm trên mô hình động vật

Để đánh giá hiệu quả của SU212, nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô hình chuột được “nhân hóa”, được thiết kế để mô phỏng ung thư vú bộ ba âm tính ở người.

Kết quả cho thấy:

• khối u thu nhỏ đáng kể
• tốc độ phát triển của ung thư chậm lại
• sự lan rộng của ung thư giảm xuống

Những kết quả này cho thấy việc nhắm vào enzyme ENO1 có thể là một chiến lược hiệu quả để kiểm soát ung thư.

Tiềm năng điều trị nhiều loại ung thư

Các nhà khoa học cũng cho rằng chiến lược này có thể áp dụng cho nhiều loại ung thư khác.

ENO1 được phát hiện có liên quan đến sự phát triển của một số loại ung thư như:

• ung thư não (glioma)
• ung thư tuyến tụy
• ung thư tuyến giáp

Nếu các nghiên cứu tiếp theo xác nhận hiệu quả của phương pháp này, các loại thuốc nhắm vào ENO1 có thể trở thành một hướng điều trị mới cho nhiều loại ung thư.

Bước tiếp theo: thử nghiệm trên người

Hiện tại, nghiên cứu vẫn đang ở giai đoạn tiền lâm sàng.

Bước tiếp theo của các nhà khoa học là:

• phát triển thuốc từ phân tử SU212
• tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người
• xin phê duyệt từ các cơ quan quản lý dược phẩm

Quá trình này có thể mất nhiều năm trước khi phương pháp điều trị mới được đưa vào sử dụng rộng rãi.

Kết luận

Phát hiện về phân tử SU212 mang lại hy vọng mới cho việc điều trị ung thư vú bộ ba âm tính, một loại ung thư vốn rất khó kiểm soát.

Bằng cách nhắm vào enzyme ENO1 – nguồn năng lượng quan trọng của tế bào ung thư – các nhà khoa học đã mở ra một hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và phát triển thuốc điều trị ung thư trong tương lai.

Nguồn

DOI: 10.1016/j.xcrm.2025.102451