Trầm cảm có thể bắt nguồn từ vấn đề năng lượng tế bào
12/03/2026Một nghiên cứu mới cho thấy trầm cảm có thể liên quan đến sự mất cân bằng trong cách các tế bào não sản xuất và sử dụng năng lượng. Phát hiện này có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về nguyên nhân sinh học của bệnh và mở ra khả năng chẩn đoán sớm.
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại University of Queensland phối hợp với University of Minnesota.
Trầm cảm và vai trò của năng lượng tế bào
Trầm cảm nặng, còn gọi là Major Depressive Disorder (MDD), là một rối loạn tâm thần phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.
Một trong những triệu chứng phổ biến nhất của trầm cảm là mệt mỏi kéo dài và thiếu động lực. Tuy nhiên, nguyên nhân sinh học của những triệu chứng này vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học tập trung vào ATP (adenosine triphosphate) – phân tử được xem là “đồng tiền năng lượng” của tế bào.
ATP cung cấp năng lượng cho hầu hết các hoạt động sinh học, bao gồm:
- truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh
- hoạt động của cơ bắp
- các quá trình chuyển hóa trong cơ thể
Phương pháp nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu từ:
- quét não
- mẫu máu
- của 18 người trẻ trong độ tuổi 18–25 được chẩn đoán mắc trầm cảm nặng.
Các mẫu này được so sánh với dữ liệu từ những người không mắc trầm cảm.
Các nhà khoa học sau đó phân tích cách tế bào trong não và máu sản xuất năng lượng.
Phát hiện bất ngờ về năng lượng trong tế bào
Kết quả nghiên cứu cho thấy một mô hình bất thường trong quá trình sản xuất năng lượng của tế bào.
Cụ thể:
- các tế bào ở người bị trầm cảm tạo ra nhiều ATP hơn khi ở trạng thái nghỉ
- nhưng khó tăng sản xuất năng lượng khi cơ thể cần nhiều năng lượng hơn
Điều này cho thấy các tế bào có thể hoạt động quá mức trong giai đoạn đầu của bệnh, khiến chúng khó đáp ứng khi nhu cầu năng lượng tăng lên.
Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng này có thể liên quan đến chức năng của ty thể, bộ phận chịu trách nhiệm sản xuất năng lượng trong tế bào.
Liên hệ với các triệu chứng trầm cảm
Sự mất cân bằng năng lượng này có thể giúp giải thích một số triệu chứng phổ biến của trầm cảm, bao gồm:
- mệt mỏi kéo dài
- thiếu động lực
- suy giảm khả năng tập trung
- chậm xử lý thông tin
Nếu các tế bào não không thể tăng sản xuất năng lượng khi cần thiết, các chức năng nhận thức và cảm xúc có thể bị ảnh hưởng.
Tiềm năng chẩn đoán và điều trị sớm
Các nhà khoa học cho rằng phát hiện này có thể giúp phát triển các phương pháp mới để phát hiện trầm cảm sớm hơn.
Việc đo các dấu hiệu sinh học liên quan đến ATP trong não và máu có thể trở thành công cụ chẩn đoán sinh học trong tương lai.
Ngoài ra, hiểu rõ hơn về cơ chế năng lượng của tế bào cũng có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị cá nhân hóa cho bệnh nhân trầm cảm.
Ý nghĩa của nghiên cứu
Nghiên cứu mới cho thấy trầm cảm không chỉ là một vấn đề tâm lý mà còn liên quan đến những thay đổi sinh học trong cơ thể.
Những phát hiện này giúp củng cố quan điểm rằng trầm cảm là một bệnh lý phức tạp liên quan đến nhiều hệ thống trong cơ thể, bao gồm não và hệ thống chuyển hóa năng lượng.
Trong tương lai, việc hiểu rõ hơn về các cơ chế sinh học này có thể giúp cải thiện khả năng chẩn đoán và điều trị trầm cảm hiệu quả hơn.
Nguồn
Translational Psychiatry.