Nghiên cứu di truyền xác nhận: GLP-1 giảm mỡ nhiều hơn cơ

Bối cảnh tranh luận về GLP-1 và mất cơ

Các thuốc nhóm GLP-1 receptor agonists như semaglutide hay tirzepatide đang trở thành công cụ phổ biến trong điều trị tiểu đường type 2 và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, một trong những lo ngại lớn nhất là liệu việc giảm cân nhanh có đi kèm mất cơ quá mức hay không.

Một nghiên cứu mới công bố trên Diabetes, Obesity and Metabolism đã cung cấp bằng chứng di truyền quy mô lớn nhằm làm rõ câu hỏi này. Kết quả cho thấy GLP-1 tác động mạnh hơn đến mô mỡ so với khối cơ, giúp làm dịu phần nào lo ngại về mất cơ nghiêm trọng.

Thiết kế nghiên cứu dựa trên dữ liệu di truyền

Thay vì theo dõi bệnh nhân dùng thuốc trực tiếp, các nhà khoa học sử dụng phương pháp Mendelian randomization. Họ phân tích các biến thể gen ở hơn 800.000 người để mô phỏng tác động sinh học của GLP-1 receptor agonists.

Phương pháp này giúp tách biệt ảnh hưởng nhân quả của cơ chế GLP-1 khỏi các yếu tố gây nhiễu như chế độ ăn hay lối sống.

Giảm mỡ nhiều hơn giảm cơ

Kết quả cho thấy:

Với mỗi 1 đơn vị BMI giảm, khối mỡ giảm khoảng 7,9 kg.

Trong khi đó, khối cơ giảm khoảng 6,4 kg.

Tỷ lệ phần trăm mỡ cơ thể giảm khoảng 4,5%.

Điều này cho thấy phần lớn thay đổi thành phần cơ thể đến từ mô mỡ, không phải từ khối cơ.

Dù vẫn có giảm cơ nhất định — điều thường gặp trong mọi quá trình giảm cân — dữ liệu cho thấy GLP-1 không gây mất cơ vượt mức dự kiến sinh lý.

Cơ chế vì sao GLP-1 ưu tiên giảm mỡ

GLP-1 hoạt động chủ yếu thông qua:

Giảm cảm giác thèm ăn

Làm chậm làm rỗng dạ dày

Cải thiện nhạy cảm insulin

Ảnh hưởng đến tín hiệu no tại não

Việc giảm lượng calo nạp vào cùng cải thiện chuyển hóa insulin giúp cơ thể sử dụng mỡ dự trữ hiệu quả hơn. Ngoài ra, GLP-1 không trực tiếp ức chế tổng hợp protein cơ, nên không gây suy giảm cơ theo cơ chế nội tiết trực tiếp.

So sánh với các phương pháp giảm cân khác

Trong các chế độ ăn kiêng truyền thống, khoảng 20–30% trọng lượng giảm có thể đến từ khối nạc (lean mass). Con số từ nghiên cứu này cho thấy tỷ lệ mất cơ nằm trong phạm vi sinh lý bình thường khi giảm cân.

Tuy nhiên, duy trì khối cơ tối ưu vẫn phụ thuộc vào:

Tập luyện kháng lực

Lượng protein đầy đủ

Kiểm soát tốc độ giảm cân

GLP-1 không thay thế vai trò của tập luyện trong bảo tồn cơ.

Ý nghĩa đối với người dùng GLP-1

Kết quả nghiên cứu giúp làm rõ rằng GLP-1 receptor agonists chủ yếu giảm mỡ, không “đốt cơ” như một số lo ngại trước đây. Điều này đặc biệt quan trọng với:

Người có béo phì và hội chứng chuyển hóa

Bệnh nhân tiểu đường type 2

Người quan tâm đến thành phần cơ thể khi giảm cân

Tuy vậy, các chuyên gia vẫn khuyến nghị kết hợp thuốc với chế độ ăn giàu protein và tập luyện để tối ưu hóa kết quả.

Hướng nghiên cứu tương lai

Các nhà khoa học cho rằng trong tương lai có thể tối ưu hóa liệu trình GLP-1 bằng cách:

Kết hợp với các liệu pháp kích thích tổng hợp cơ

Cá nhân hóa liều dựa trên di truyền

Theo dõi thành phần cơ thể thay vì chỉ cân nặng

Điều này sẽ giúp cải thiện chiến lược quản lý cân nặng bền vững và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Kết luận

Nghiên cứu di truyền trên hơn 800.000 người xác nhận rằng GLP-1 receptor agonists giảm mỡ nhiều hơn cơ khi giảm BMI. Phát hiện này góp phần giải quyết tranh luận về mất cơ và củng cố vị thế của GLP-1 trong điều trị béo phì và tiểu đường.

Nguồn

https://doi.org/10.1016/j.phrs.2025.107927