Kỳ Lân Biển dùng ngà để săn mồi và chơi đùa: Nghiên cứu drone hé lộ hành vi chưa từng thấy

Drone tiết lộ bí mật: Kỳ lân biển không chỉ “khoe ngà” mà còn dùng để săn mồi và chơi

Kỳ lân biển (Monodon monoceros), loài cá voi nổi tiếng với chiếc ngà xoắn dài như “kỳ lân của đại dương”, từ lâu đã khiến các nhà khoa học tò mò về chức năng thực sự của chiếc răng đặc biệt này. Trước đây, giả thuyết phổ biến cho rằng ngà chủ yếu liên quan đến cạnh tranh giao phối hoặc tín hiệu xã hội. Tuy nhiên, quan sát trực tiếp trong tự nhiên rất hiếm vì kỳ lân biển sống ở vùng Bắc Cực xa xôi, khó tiếp cận.

Một nghiên cứu mới do Florida Atlantic University cùng các đối tác Canada thực hiện đã sử dụng drone để quan sát kỳ lân biển trong môi trường tự nhiên, cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy chiếc ngà có vai trò đa chức năng — từ săn mồi, khám phá đến hành vi chơi.

Bối cảnh nghiên cứu: Công nghệ drone mở ra “góc nhìn trên cao” chưa từng có

Nhóm nghiên cứu thiết lập trại quan sát tại vùng High Arctic ở Nunavut (Canada) và sử dụng drone để ghi lại hành vi của kỳ lân biển mà không làm gián đoạn hoạt động tự nhiên của chúng. Nhờ góc nhìn trên cao, các nhà khoa học đã ghi nhận 17 hành vi khác nhau, cung cấp dữ liệu chi tiết về cách kỳ lân biển tương tác với con mồi, đồng loại và cả các loài chim.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Marine Science, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ sinh học hành vi của loài cá voi bí ẩn này.

Kỳ lân biển dùng ngà để “điều khiển” con mồi

Một phát hiện nổi bật là kỳ lân biển sử dụng ngà để tương tác trực tiếp với cá Arctic char — một loài cá sống ở vùng nước lạnh. Các video cho thấy kỳ lân biển:

Chạm nhẹ vào cá để quan sát phản ứng

Điều chỉnh vị trí ngà để theo dõi mục tiêu đang bơi

Đánh cá bằng lực đủ mạnh để làm choáng hoặc giết

Điều này cho thấy chiếc ngà không chỉ là cấu trúc trang trí hay tín hiệu sinh sản mà còn là công cụ săn mồi tinh vi, đòi hỏi sự phối hợp chính xác và linh hoạt.

Bằng chứng đầu tiên về hành vi chơi ở kỳ lân biển

Ngoài săn mồi, nghiên cứu còn ghi nhận hành vi được mô tả là “exploratory-object play” — tức chơi với vật thể. Đây là lần đầu tiên có bằng chứng rõ ràng về hành vi chơi ở kỳ lân biển trong tự nhiên.

Một số tương tác có vẻ mang tính xã hội hoặc học hỏi, gợi ý rằng kỳ lân biển có thể có mức độ phức tạp hành vi cao hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Các nhà khoa học cũng nhận thấy sự khác biệt cá thể, cho thấy có thể tồn tại “tính cách” riêng giữa các con.

Tương tác với chim và hành vi “trộm thức ăn”

Nghiên cứu cũng ghi nhận hiện tượng kleptoparasitism — khi chim mòng biển glaucous gull cố gắng cướp cá từ kỳ lân biển. Đây là lần đầu tiên tương tác kiểu này được báo cáo, phản ánh mạng lưới sinh thái phức tạp giữa động vật biển và chim ở Bắc Cực.

Một số tình huống cho thấy kỳ lân biển cạnh tranh nhẹ nhàng với nhau khi săn cùng một con cá, nhưng không có dấu hiệu hung hăng rõ rệt.

Ý nghĩa trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Bắc Cực đang thay đổi nhanh chóng do ấm lên toàn cầu, làm thay đổi mô hình băng biển và nguồn thức ăn. Việc hiểu cách kỳ lân biển săn mồi, học hỏi và thích nghi giúp các nhà khoa học dự đoán khả năng thích ứng của loài này trong tương lai.

Công nghệ drone được xem là công cụ quan trọng để theo dõi những thay đổi hành vi mà không gây áp lực lên hệ sinh thái nhạy cảm.

Kết luận

Nghiên cứu cho thấy chiếc ngà biểu tượng của kỳ lân biển không chỉ là đặc điểm hình thái độc đáo mà còn là công cụ đa năng phục vụ khám phá, săn mồi, tương tác xã hội và thậm chí chơi đùa. Những phát hiện này mở rộng hiểu biết về loài cá voi đặc biệt này và nhấn mạnh vai trò của công nghệ quan sát hiện đại trong nghiên cứu động vật hoang dã.

Nguồn

Greg O’Corry-Crowe, Maha Ghazal, Mark Gillespie, Paul Galvin, Jason Harasimo, Luke Storrie, Cortney A. Watt. Use of tusks by narwhals, Monodon monoceros, in foraging, exploratory, and play behavior. Frontiers in Marine Science, 2025; 12 DOI: 10.3389/fmars.2025.1518605