Ứng dụng mới giúp nhận diện thực phẩm siêu chế biến (UPF)

Một công ty công nghệ thực phẩm tại Mỹ vừa ra mắt ứng dụng giúp người tiêu dùng nhận diện mức độ chế biến của thực phẩm đóng gói, trong bối cảnh mối quan tâm về thực phẩm siêu chế biến (Ultra-Processed Foods – UPF) đang gia tăng. Công ty WiseCode đã giới thiệu ứng dụng quét sản phẩm cùng chương trình xác minh thương hiệu tại sự kiện Natural Products Expo West 2026 ở Anaheim, California.

Ứng dụng mới cho phép người dùng quét mã vạch của các sản phẩm thực phẩm đóng gói để nhận thông tin phân loại mức độ chế biến ngay lập tức. Hệ thống phân loại này được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn riêng của WiseCode, được gọi là “WiseCode UPF Standard”, chia thực phẩm thành 5 cấp độ từ “Minimal” (chế biến tối thiểu) đến “Super-Ultra Processed” (siêu chế biến).

Theo công ty, hệ thống đánh giá tập trung vào từng thành phần trong sản phẩm thay vì chỉ phân loại theo nhóm thực phẩm. Các yếu tố được xem xét bao gồm mức độ tinh chế của nguyên liệu, lượng đường bổ sung và sự hiện diện của các phụ gia công nghiệp được cho là liên quan đến quá trình chế biến sâu.

Cách tiếp cận này khác với hệ thống phân loại Nova – một mô hình được sử dụng phổ biến trong các nghiên cứu dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng trong hơn một thập kỷ qua. Nova phân loại thực phẩm dựa trên bản chất và mục đích của quá trình chế biến, thay vì đánh giá từng thành phần riêng lẻ.

Cùng với ứng dụng dành cho người tiêu dùng, WiseCode cũng giới thiệu chương trình chứng nhận “Non-UPF Shield”. Đây là dấu xác minh dành cho các thương hiệu có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn “không phải thực phẩm siêu chế biến” theo hệ thống của công ty.

Để nhận chứng nhận, doanh nghiệp có thể đăng ký đánh giá sản phẩm với mức phí khoảng 200 USD mỗi sản phẩm mỗi năm. Theo WiseCode, quá trình xác minh chủ yếu được tự động hóa, dựa trên cơ sở dữ liệu thành phần và thông tin công khai của sản phẩm thay vì quy trình kiểm toán phức tạp.

Cơ sở dữ liệu của công ty hiện bao gồm hơn 840.000 sản phẩm thực phẩm đóng gói, với khoảng 15.000 thuộc tính khác nhau liên quan đến thành phần và quá trình chế biến.

Việc ra mắt các công cụ này diễn ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm đang có nhiều tranh luận xung quanh khái niệm thực phẩm siêu chế biến. Báo cáo năm 2025 của Ủy ban tư vấn hướng dẫn dinh dưỡng Mỹ đã đề cập đến UPF như một nhóm thực phẩm đáng quan tâm đối với sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một định nghĩa chính thức được cơ quan quản lý liên bang ban hành.

Khoảng trống về định nghĩa này khiến nhiều tổ chức và doanh nghiệp phát triển các hệ thống phân loại riêng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng người tiêu dùng nhận được các kết quả khác nhau tùy theo công cụ hoặc tiêu chuẩn được sử dụng.

Một số nghiên cứu thị trường cũng cho thấy dù nhận thức về thực phẩm siêu chế biến đang tăng lên, hành vi mua sắm của người tiêu dùng chưa thay đổi đáng kể. Nhiều người cho biết họ vẫn gặp khó khăn trong việc xác định sản phẩm nào thực sự thuộc nhóm UPF khi đứng trước quầy hàng.

Trong bối cảnh đó, các công cụ phân loại và ứng dụng quét thực phẩm được kỳ vọng sẽ giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về thành phần và mức độ chế biến của sản phẩm, đồng thời cung cấp thêm thông tin cho các thương hiệu trong việc điều chỉnh công thức sản phẩm.