Tự ý đắp lá sau chấn thương có thể gây hoại tử chi, nhiễm khuẩn huyết
15/02/2026Các chuyên gia y tế cảnh báo thói quen tự ý đắp lá hoặc bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc sau chấn thương có thể khiến những tổn thương ban đầu trở nên nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, hoại tử chi và thậm chí nhiễm khuẩn huyết đe dọa tính mạng.
Tại Khoa Bệnh lây đường máu, Viện Lâm sàng các bệnh Truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận những trường hợp biến chứng nặng do người bệnh tự điều trị tại nhà bằng các phương pháp dân gian không phù hợp. Trường hợp bệnh nhân N.H (56 tuổi) là một ví dụ điển hình cho hậu quả của việc không tuân thủ hướng dẫn y tế.
Theo bệnh sử, bệnh nhân bị chấn thương vùng vai trái và đã được bác sĩ thăm khám, tư vấn điều trị ban đầu. Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi tại nhà, người bệnh nghe theo lời mách bảo, tự ý giã lá đắp lên vùng bị đau với hy vọng giảm sưng và nhanh hồi phục.
Sau một thời gian, tình trạng không những không cải thiện mà còn tiến triển nặng. Vùng vai và cánh tay trái xuất hiện sưng nề, nóng đỏ, đau tăng dần, kèm sốt và chảy dịch. Bệnh nhân phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch với biểu hiện nhiễm trùng lan tỏa.
Kết quả thăm khám cho thấy vùng vai trái sưng nề, biến dạng, da đỏ, đau dữ dội. Các xét nghiệm cận lâm sàng ghi nhận chỉ số viêm tăng cao, siêu âm phần mềm cho thấy phù nề lan rộng và tổn thương mô cơ, củng cố chẩn đoán viêm mô bào sau chấn thương.
Trước nguy cơ biến chứng nặng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật sớm để cắt lọc toàn bộ mô hoại tử, kết hợp điều trị kháng sinh, thuốc chống viêm, giảm đau và chăm sóc tích cực. Sau điều trị, tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt: hết sốt, giảm sưng đau và các chỉ số viêm dần ổn định.
Theo các bác sĩ, quan niệm cho rằng các loại lá cây là “thuốc tự nhiên, an toàn” là một hiểu lầm phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Lá tươi có thể chứa vi khuẩn, nấm hoặc tạp chất. Khi đắp trực tiếp lên vùng da bị tổn thương, kể cả những vết trầy xước nhỏ, vi sinh vật dễ dàng xâm nhập vào mô sâu và gây nhiễm trùng.
Ngoài ra, việc đắp lá kín khiến vùng da bị bí, tăng nhiệt độ và độ ẩm tại chỗ, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nhanh. Một số loại lá còn chứa nhựa hoặc chất gây kích ứng có thể làm tình trạng viêm nặng hơn, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị.
TS.BS Trịnh Văn Sơn, Chủ nhiệm Khoa Bệnh lây đường máu, cho biết viêm mô bào nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh thích hợp có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như áp xe, hoại tử cơ, viêm xương hoặc nhiễm khuẩn huyết – tình trạng có thể đe dọa tính mạng.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng sau chấn thương. Khi đã có chỉ định điều trị, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như sưng đau tăng, sốt, chảy dịch hoặc hạn chế vận động để đi khám kịp thời.
Trong sơ cứu chấn thương, nên áp dụng nguyên tắc RICE gồm nghỉ ngơi, chườm lạnh trong 48 giờ đầu, băng ép nhẹ và kê cao vùng bị thương để giảm sưng đau và hạn chế biến chứng. Việc xử trí đúng cách ngay từ đầu không chỉ giúp vết thương nhanh hồi phục mà còn phòng tránh những hậu quả nghiêm trọng về sau.