Hóa chất gia dụng PCE có thể làm tăng gấp 3 nguy cơ bệnh gan

Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng tetrachloroethylene (PCE) – một hóa chất phổ biến trong giặt khô và nhiều sản phẩm gia dụng – có thể làm tăng đáng kể nguy cơ tổn thương gan.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại University of Southern California và công bố trên tạp chí Liver International.

Kết quả cho thấy những người tiếp xúc với PCE có nguy cơ mắc xơ gan cao gấp 3 lần, ngay cả khi không có các yếu tố nguy cơ quen thuộc như rượu bia hay béo phì.

Bối cảnh nghiên cứu về bệnh gan và yếu tố môi trường

Thông thường, bệnh gan phát triển do ba nguyên nhân chính:

lạm dụng rượu

gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa

nhiễm virus viêm gan

Tuy nhiên, nghiên cứu này mở ra một hướng mới khi cho thấy các yếu tố môi trường, đặc biệt là hóa chất trong đời sống hàng ngày, cũng có thể đóng vai trò quan trọng.

Điều này giúp giải thích vì sao có những người không có yếu tố nguy cơ truyền thống nhưng vẫn mắc bệnh gan.

PCE là gì và xuất hiện ở đâu?

PCE là một hóa chất nhân tạo, không màu, được sử dụng rộng rãi trong:

dịch vụ giặt khô quần áo

chất tẩy vết bẩn

keo dán công nghiệp

dung dịch đánh bóng kim loại

Con người có thể tiếp xúc với PCE thông qua:

hít phải hơi bay ra từ quần áo giặt khô

nước uống bị ô nhiễm

môi trường làm việc (đặc biệt ngành giặt ủi)

Do tính chất dễ bay hơi và tồn tại lâu trong môi trường, PCE được xem là một mối nguy tiềm ẩn nhưng khó nhận biết.

Kết quả nghiên cứu: nguy cơ xơ gan tăng mạnh

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ khảo sát sức khỏe quy mô lớn và phát hiện:

khoảng 7% người tham gia có dấu vết PCE trong máu

những người này có nguy cơ xơ gan cao gấp 3 lần

Đáng chú ý, mối liên hệ này:

không phụ thuộc vào tuổi, giới tính hay lối sống

không bị ảnh hưởng bởi rượu hoặc béo phì

Ngoài ra, nghiên cứu cũng ghi nhận mối quan hệ liều lượng: mức PCE càng cao thì nguy cơ tổn thương gan càng lớn.

Vì sao PCE gây hại cho gan?

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm xử lý và thải độc các chất hóa học. Khi tiếp xúc với PCE:

gan phải tăng cường hoạt động để chuyển hóa chất độc

quá trình này tạo ra stress oxy hóa

lâu dài dẫn đến viêm và hình thành mô sẹo (xơ gan)

Xơ gan là tình trạng nguy hiểm vì có thể tiến triển thành:

suy gan

ung thư gan

tử vong nếu không được điều trị

Một lời giải cho các ca bệnh gan “không rõ nguyên nhân”

Một điểm quan trọng của nghiên cứu là PCE có thể giải thích các trường hợp:

không uống rượu

không béo phì

không nhiễm virus

nhưng vẫn mắc bệnh gan.

Điều này cho thấy các yếu tố môi trường đang bị đánh giá thấp trong y học hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh ô nhiễm ngày càng gia tăng.

Hướng kiểm soát và phòng ngừa

Trước những rủi ro tiềm ẩn từ PCE, các chuyên gia khuyến nghị:

hạn chế sử dụng dịch vụ giặt khô thường xuyên

tránh tiếp xúc với hóa chất trong không gian kín

kiểm tra nguồn nước sinh hoạt

sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường

Ngoài ra, những người có nguy cơ cao nên:

kiểm tra chức năng gan định kỳ

phát hiện sớm xơ gan để điều trị kịp thời

Kết luận

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng PCE – một hóa chất quen thuộc trong đời sống – có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng nhưng ít được chú ý đối với bệnh gan.

Phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc:

kiểm soát môi trường sống

nâng cao nhận thức về độc tố ẩn

kết hợp yếu tố môi trường vào chẩn đoán và phòng ngừa bệnh gan.

Nguồn

DOI: 10.1111/liv.70398