Mexico đề xuất cấm nuôi bạch tuộc công nghiệp trên toàn quốc

Mexico đang xem xét một dự luật nhằm cấm hoàn toàn việc nuôi bạch tuộc công nghiệp trên toàn quốc, đánh dấu bước đi mới trong xu hướng toàn cầu về kiểm soát hoạt động nuôi các loài thân mềm đầu (cephalopod). Đề xuất này được đưa ra tại Thượng viện Mexico và hiện đang được chuyển tới các ủy ban chuyên môn để thảo luận.

Dự luật do Đảng Xanh Mexico đề xuất, hướng tới sửa đổi Luật Chung về Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản bền vững, với mục tiêu cấm việc nuôi hoặc phát triển bất kỳ loài cephalopod nào trong lãnh thổ nước này. Theo các nhà lập pháp, động thái này nhằm bảo vệ hệ sinh thái biển, giảm rủi ro sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ sinh kế của các cộng đồng đánh bắt thủ công.

Không giống nhiều quốc gia đang cân nhắc lệnh cấm theo hướng phòng ngừa, Mexico hiện là nơi có trang trại nuôi bạch tuộc duy nhất đang hoạt động ở Tây bán cầu. Cơ sở này nằm tại Sisal, bang Yucatán, được vận hành với sự hợp tác của Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM).

Theo dữ liệu từ cơ sở Sisal, trong hơn 12 năm hoạt động, tỷ lệ tử vong của bạch tuộc tại đây vượt quá 50%. Trong số đó, khoảng 30% trường hợp tử vong được cho là do hiện tượng ăn thịt lẫn nhau – hành vi thường xảy ra khi các cá thể bị nuôi nhốt trong môi trường chật hẹp, gây căng thẳng và cạnh tranh.

Ngoài ra, cơ sở này vẫn phải thu bắt các cá thể sinh sản từ tự nhiên, bao gồm cả những con cái đang mang trứng, để duy trì hoạt động nhân giống. Điều này làm dấy lên lo ngại về tác động lâu dài đối với quần thể bạch tuộc trong tự nhiên.

Một trong những lập luận chính của dự luật là toàn bộ lượng bạch tuộc tiêu thụ tại Mexico hiện nay đều đến từ hoạt động đánh bắt thủ công. Vì vậy, việc phát triển nuôi bạch tuộc công nghiệp có thể làm suy yếu sinh kế của các cộng đồng ngư dân truyền thống.

Bên cạnh đó, dự luật cũng đề cập tới những vấn đề liên quan đến sức khỏe cộng đồng. Theo cách tiếp cận “One Health” – mô hình liên kết giữa sức khỏe con người, động vật và môi trường – hoạt động nuôi trồng thủy sản quy mô lớn có thể làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh và các bệnh ký sinh trùng lây từ động vật sang người.

Đề xuất của Mexico diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều quốc gia và khu vực xem xét hạn chế hoặc cấm nuôi bạch tuộc. Tại châu Mỹ, Chile đã trình dự luật tương tự vào năm 2025. Tại Mỹ, bang Washington là nơi đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm nuôi bạch tuộc vào năm 2024, sau đó là California. Một số bang khác như New York, Hawaii và Massachusetts cũng đang xem xét các dự luật tương tự.

Trong khi đó, tại châu Âu, dự án trang trại nuôi bạch tuộc quy mô lớn của công ty Nueva Pescanova tại quần đảo Canary (Tây Ban Nha) đã bị chính quyền địa phương bác bỏ vào năm 2024 do lo ngại về tác động môi trường. Một đề xuất lập pháp liên quan đến vấn đề này cũng đang chờ được thảo luận tại Quốc hội Tây Ban Nha.

Sự gia tăng các đề xuất pháp lý cho thấy tranh luận về nuôi bạch tuộc công nghiệp đang trở thành một chủ đề lớn trong ngành thực phẩm và nuôi trồng thủy sản toàn cầu, đặc biệt khi các vấn đề về phúc lợi động vật, môi trường và sức khỏe cộng đồng ngày càng được quan tâm.