Chế độ ăn kích hoạt đốt mỡ không cần tập luyện?

Các nhà khoa học từ University of Southern Denmark vừa công bố một phát hiện đáng chú ý: chỉ cần điều chỉnh hai amino acid trong chế độ ăn, cơ thể chuột có thể tăng sinh nhiệt và đốt nhiều calo hơn — mà không cần ăn ít lại hay vận động nhiều hơn.

Nghiên cứu được đăng trên tạp chí eLife, cho thấy việc giảm methionine và cysteine có thể kích hoạt cơ chế đốt mỡ tương tự như khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ lạnh.

Bối cảnh nghiên cứu

Tiếp xúc lạnh từ lâu đã được biết đến là cách kích hoạt thermogenesis (sinh nhiệt) — quá trình cơ thể tạo nhiệt bằng cách tiêu hao năng lượng. Khi ở môi trường lạnh, cơ thể đốt thêm calo để duy trì thân nhiệt.

Thay vì dùng nhiệt độ thấp, nhóm nghiên cứu đặt câu hỏi: liệu chế độ ăn có thể tạo hiệu ứng tương tự?

Họ tập trung vào hai amino acid phổ biến trong protein động vật: methionine và cysteine.

Giảm hai amino acid, tăng 20% sinh nhiệt

Trong thí nghiệm kéo dài 7 ngày, chuột được cho ăn chế độ giảm methionine và cysteine.

Kết quả:

Tăng khoảng 20% thermogenesis

Giảm cân rõ rệt

Không thay đổi lượng thức ăn

Không tăng vận động

Hiệu quả giảm cân gần tương đương với việc sống liên tục ở môi trường 5°C.

Điều này cho thấy năng lượng được tiêu hao nhiều hơn đơn thuần do cơ thể tạo nhiệt.

Vai trò của mỡ beige

Các nhà nghiên cứu xác định nơi diễn ra quá trình đốt mỡ là mỡ beige — loại mô mỡ nằm dưới da, có khả năng sinh nhiệt.

Mỡ beige cũng chính là mô được kích hoạt khi tiếp xúc lạnh.

Điều thú vị là mỡ beige “không quan tâm” tín hiệu kích hoạt đến từ lạnh hay từ chế độ ăn.

Nói cách khác, cơ chế đốt mỡ qua ăn uống và qua lạnh dường như hội tụ về cùng một con đường sinh học.

Methionine và cysteine đến từ đâu?

Hai amino acid này có hàm lượng cao trong:

Thịt

Trứng

Sữa

Các sản phẩm động vật

Trong khi đó, thực phẩm thực vật như đậu, hạt và rau có lượng thấp hơn đáng kể.

Điều này khiến các nhà nghiên cứu đặt câu hỏi liệu chế độ ăn thiên về thực vật có thể góp phần kích hoạt sinh nhiệt tự nhiên hay không.

Có áp dụng được cho người?

Hiện tại, nghiên cứu mới chỉ được thực hiện trên chuột.

Các tác giả nhấn mạnh rằng chưa thể kết luận hiệu quả tương tự xảy ra ở người. Tuy nhiên, phát hiện này mở ra hướng mới trong điều trị béo phì: thay vì chỉ tập trung vào giảm calo nạp vào, có thể tăng calo tiêu hao thông qua điều chỉnh thành phần dinh dưỡng.

Nhóm nghiên cứu cũng đề xuất khả năng phát triển thực phẩm chức năng tự nhiên ít methionine và cysteine trong tương lai.

Hàm ý với thuốc giảm cân

Các nhà khoa học đặt giả thuyết rằng việc kết hợp chế độ ăn giảm methionine/cysteine với thuốc GLP-1 như Wegovy có thể tạo hiệu ứng cộng hưởng. Tuy nhiên, điều này vẫn cần nghiên cứu lâm sàng.

Kết luận

Phát hiện từ University of Southern Denmark cho thấy giảm methionine và cysteine trong khẩu phần có thể kích hoạt cơ chế sinh nhiệt và đốt mỡ ở chuột, tương tự như khi cơ thể tiếp xúc lạnh.

Dù chưa thể áp dụng ngay cho người, nghiên cứu này gợi ý rằng thay đổi thành phần protein trong chế độ ăn có thể là chìa khóa mới trong kiểm soát cân nặng — không chỉ bằng cách ăn ít hơn, mà bằng cách “đánh thức” hệ thống đốt năng lượng tự nhiên của cơ thể.

Nguồn

DOI: 10.7554/eLife.108825.1