Thiếu protein CD44 giúp ngăn béo phì dù ăn nhiều chất béo

Phát hiện mới: Một protein liên quan trực tiếp đến tích mỡ

Trong bối cảnh béo phì ngày càng gia tăng trên toàn cầu, các nhà khoa học đang tìm kiếm những cơ chế sinh học sâu hơn ngoài việc kiểm soát khẩu phần ăn. Một nghiên cứu mới đã phát hiện rằng protein CD44 — một phân tử liên quan đến tín hiệu tế bào — có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành mô mỡ.

Khi loại bỏ CD44 trong mô hình chuột, các nhà nghiên cứu nhận thấy điều đáng chú ý: dù ăn chế độ giàu chất béo, chuột vẫn giữ được cân nặng ổn định và không tích mỡ quá mức. Phát hiện này mở ra khả năng nhắm mục tiêu CD44 như một chiến lược điều trị béo phì hoàn toàn mới.

Chuột thiếu CD44 vẫn gầy dù ăn nhiều chất béo

Trong thí nghiệm, chuột được cho ăn chế độ nhiều chất béo — điều thường dẫn đến tăng cân nhanh chóng. Tuy nhiên, nhóm chuột thiếu CD44 không tăng cân như nhóm đối chứng.

Điều này cho thấy CD44 có thể là một “công tắc sinh học” quan trọng trong quá trình tích trữ năng lượng. Thay vì chỉ ảnh hưởng đến cảm giác đói hoặc tiêu thụ calo, protein này dường như tác động trực tiếp đến cách cơ thể tạo và lưu trữ mỡ.

Ngăn chặn quá trình hình thành tế bào mỡ

Các phân tích sâu hơn cho thấy việc thiếu CD44 làm giảm quá trình adipogenesis — tức quá trình biệt hóa tiền tế bào thành tế bào mỡ trưởng thành trong mô mỡ trắng.

Khi quá trình này bị ức chế, cơ thể khó tạo thêm “kho chứa” mỡ mới, từ đó hạn chế tích tụ chất béo ngay cả khi lượng calo nạp vào cao. Đây là một cơ chế khác biệt so với các phương pháp giảm cân hiện nay vốn chủ yếu tập trung vào giảm ăn hoặc tăng tiêu hao năng lượng.

Mối liên hệ với serotonin và chuyển hóa mỡ

Một phát hiện quan trọng khác là sự liên quan giữa CD44 và serotonin (5-HT). Chuột thiếu CD44 có mức serotonin thấp hơn, và điều này có thể làm gián đoạn các tín hiệu thúc đẩy lưu trữ chất béo.

Serotonin không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng mà còn tham gia điều hòa chuyển hóa năng lượng và mô mỡ. Sự thay đổi trong hệ serotonin có thể là một phần lý giải vì sao việc thiếu CD44 làm giảm tích mỡ.

Khác biệt với thuốc giảm cân hiện nay

Hiện nay, nhiều thuốc giảm cân phổ biến như nhóm GLP-1 hoạt động bằng cách:

Giảm cảm giác thèm ăn

Làm chậm tiêu hóa

Tăng cảm giác no

Trong khi đó, nhắm vào CD44 có thể tác động trực tiếp vào quá trình sinh học hình thành mỡ, thay vì chỉ điều chỉnh hành vi ăn uống. Điều này gợi ý khả năng kết hợp hai hướng tiếp cận để tăng hiệu quả điều trị.

Ý nghĩa cho tương lai điều trị béo phì

Các nhà nghiên cứu cho rằng thuốc ức chế CD44 có thể trở thành một công cụ bổ sung cho các liệu pháp hiện tại. Nếu được chứng minh an toàn ở người, chiến lược này có thể:

Giảm tích mỡ lâu dài

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng bền vững

Giảm nguy cơ bệnh chuyển hóa như tiểu đường type 2

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng CD44 cũng tham gia nhiều chức năng khác như miễn dịch và sửa chữa mô, nên việc phát triển thuốc phải được nghiên cứu cẩn thận để tránh tác dụng phụ.

Cần thêm nghiên cứu trên người

Giống như nhiều phát hiện sinh học khác, kết quả hiện tại chủ yếu dựa trên mô hình động vật. Việc xác nhận hiệu quả và độ an toàn trên người sẽ là bước quan trọng tiếp theo trước khi áp dụng vào lâm sàng.

Dù vậy, nghiên cứu này nhấn mạnh một điểm quan trọng: béo phì không chỉ là vấn đề calo mà còn liên quan đến các mạng lưới tín hiệu phân tử phức tạp. Hiểu rõ các cơ chế này có thể mở ra thế hệ liệu pháp mới trong tương lai.

Nguồn:

The American Journal of Pathology (2025)