JWST phát hiện các vụ bùng sáng liên tục từ Sagittarius A*

Các nhà thiên văn học vừa ghi nhận rằng hố đen siêu khối lượng ở trung tâm thiên hà của chúng ta liên tục phát ra các tia sáng và vụ bùng năng lượng mạnh.

Quan sát mới nhất từ James Webb Space Telescope cho thấy Sagittarius A* không hề “ngủ yên” mà liên tục tạo ra các vụ bùng sáng trong khu vực trung tâm của Milky Way.

Đây là chuỗi quan sát dài nhất từng được thực hiện đối với hố đen này.

Một “màn pháo hoa vũ trụ” liên tục

Dữ liệu từ JWST cho thấy Sagittarius A* phát ra nhiều dạng bùng sáng khác nhau:

những tia lóe yếu và ngắn kéo dài chỉ vài giây

các vụ bùng sáng cực mạnh có thể xuất hiện gần như mỗi ngày

những dao động ánh sáng dài hạn kéo dài nhiều tháng

Các nhà khoa học mô tả khu vực xung quanh hố đen như một màn pháo hoa vũ trụ diễn ra liên tục.

Nguyên nhân của các vụ bùng sáng

Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện tượng này liên quan đến turbulence từ trường cực mạnh trong vùng vật chất xoáy quanh hố đen.

Hai cơ chế chính có thể gây ra các vụ bùng sáng:

1. Nhiễu loạn từ trường (magnetic turbulence)

tạo ra các tia lóe nhỏ

tương tự các vụ solar flare trên Mặt Trời

2. Magnetic reconnection

các đường sức từ bị bẻ cong và kết nối lại

giải phóng năng lượng khổng lồ

hất các hạt vật chất ra ngoài gần tốc độ ánh sáng

Phát hiện “double vision” lần đầu tiên

Một phát hiện đặc biệt từ JWST là hiện tượng được gọi là “double vision”.

Các nhà khoa học nhận thấy:

ánh sáng ở bước sóng ngắn thay đổi độ sáng trước

ánh sáng ở bước sóng dài thay đổi sau đó

Điều này cho thấy các hạt năng lượng cao mất năng lượng theo thời gian khi di chuyển dọc theo các đường sức từ.

Vì sao phát hiện này quan trọng?

Sagittarius A* có khối lượng khoảng 4 triệu lần Mặt Trời, nhưng nó hoạt động yếu hơn nhiều so với các hố đen siêu khối lượng trong những thiên hà khác.

Việc quan sát các vụ bùng sáng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn:

cách vật chất rơi vào hố đen

cách từ trường giải phóng năng lượng

các cơ chế vật lý cực đoan gần chân trời sự kiện

Những quan sát tiếp theo

Các nhà nghiên cứu cho rằng những quan sát dài và liên tục hơn trong tương lai có thể giúp:

giải mã chính xác nguồn gốc của các vụ bùng sáng

hiểu rõ cấu trúc của đĩa bồi tụ quanh hố đen

cải thiện mô hình vật lý về hố đen siêu khối lượng

Những dữ liệu mới từ JWST đang mở ra một cơ hội hiếm có để khám phá những hiện tượng vật lý dữ dội nhất trong vũ trụ.