Uống rượu lâu dài làm tăng mạnh nguy cơ ung thư trực tràng

Bối cảnh nghiên cứu

Uống rượu bia từ lâu đã được xếp vào nhóm yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh đối với nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư gan, thực quản và đại trực tràng. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu trước đây chủ yếu đánh giá mức độ uống rượu tại một thời điểm nhất định, thay vì xem xét tổng lượng rượu tiêu thụ trong suốt cuộc đời.

Một nghiên cứu mới công bố đầu năm 2026 trên tạp chí Cancer do Wiley xuất bản đã cung cấp bằng chứng mạnh mẽ cho thấy uống rượu nặng kéo dài qua nhiều năm làm gia tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt là ung thư trực tràng. Đáng chú ý, nghiên cứu cũng cho thấy việc ngừng uống rượu có thể giúp nguy cơ ung thư giảm xuống gần mức của người uống rất ít.

Thiết kế nghiên cứu và dữ liệu theo dõi dài hạn

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu từ thử nghiệm tầm soát ung thư quy mô lớn PLCO (Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial) do National Cancer Institute thực hiện. Nghiên cứu theo dõi 88.092 người trưởng thành tại Mỹ, tất cả đều không mắc ung thư khi bắt đầu nghiên cứu.

Trong vòng 20 năm theo dõi, có 1.679 trường hợp ung thư đại trực tràng được chẩn đoán. Những người tham gia được phân loại dựa trên mức độ tiêu thụ rượu trung bình trong suốt cuộc đời, cho phép đánh giá tác động tích lũy của rượu bia đối với nguy cơ ung thư.

Uống rượu nặng làm tăng mạnh nguy cơ ung thư trực tràng

Kết quả cho thấy, những người được xếp vào nhóm uống rượu nặng suốt đời (trung bình từ 14 ly mỗi tuần trở lên) có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 25% so với nhóm uống dưới 1 ly mỗi tuần.

Đáng chú ý, ung thư trực tràng là dạng chịu ảnh hưởng mạnh nhất. Ở nhóm uống rượu nặng, nguy cơ ung thư trực tràng tăng gần gấp đôi, với mức tăng lên tới 95% so với nhóm uống rất ít. Khi xét thói quen uống rượu kéo dài qua nhiều giai đoạn của tuổi trưởng thành, những người duy trì mức uống cao trong nhiều năm có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn 91% so với những người luôn uống ở mức thấp.

Những con số này cho thấy không chỉ tần suất, mà thời gian và tổng lượng rượu tích lũy trong đời đóng vai trò quyết định trong nguy cơ ung thư.

Bỏ rượu có thể giúp giảm nguy cơ ung thư

Một phát hiện mang tính tích cực của nghiên cứu là những người đã ngừng uống rượu không ghi nhận nguy cơ ung thư đại trực tràng tăng cao. Thậm chí, họ còn có tỷ lệ u tuyến đại trực tràng (adenoma) – tổn thương tiền ung thư – thấp hơn so với những người vẫn uống rượu, ngay cả khi mức uống của nhóm này chỉ ở mức rất thấp.

Mặc dù số lượng người từng uống rượu rồi bỏ trong nghiên cứu chưa nhiều, kết quả này gợi ý rằng việc cai rượu có thể giúp đảo chiều một phần nguy cơ ung thư tích lũy theo thời gian.

Cơ chế sinh học tiềm ẩn

Các nhà khoa học cho rằng mối liên hệ giữa rượu bia và ung thư đại trực tràng có thể liên quan đến nhiều cơ chế. Khi rượu được chuyển hóa trong cơ thể, nó tạo ra acetaldehyde – một chất có khả năng gây tổn thương DNA. Ngoài ra, rượu còn có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, thúc đẩy viêm mạn tính và tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của tế bào ung thư.

Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác định chính xác mức độ đóng góp của từng cơ chế này trong quá trình hình thành ung thư.

Kết luận và ý nghĩa sức khỏe cộng đồng

Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng uống rượu bia nặng trong thời gian dài làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt là ung thư trực tràng. Quan trọng hơn, kết quả cũng cho thấy việc ngừng uống rượu có thể mang lại lợi ích thực sự trong việc giảm nguy cơ ung thư về lâu dài.

Từ góc độ y tế dự phòng, giảm hoặc chấm dứt uống rượu bia không chỉ giúp cải thiện sức khỏe gan và tim mạch, mà còn có thể là một chiến lược quan trọng trong phòng ngừa ung thư đại trực tràng – một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay.

Nguồn

Nguồn công bố: Wiley

Tạp chí: Cancer (American Cancer Society)

Loại bài: Peer-reviewed original research

Dữ liệu: PLCO Cancer Screening Trial (NCI, Hoa Kỳ)

Trích dẫn gốc:

O’Connell, C. P., et al. (2026). Association of alcohol intake over the lifetime with colorectal adenoma and colorectal cancer risk in the Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial. Cancer, 132(3). https://doi.org/10.1002/cncr.70201