Melatonin cho trẻ em: bác sĩ cảnh báo rủi ro

Melatonin đang trở thành một trong những chất hỗ trợ giấc ngủ phổ biến nhất cho trẻ em trên thế giới, nhưng các chuyên gia y tế cho rằng sự phổ biến của nó đang vượt xa bằng chứng khoa học hiện có.

Một nghiên cứu tổng hợp mới cho thấy melatonin có thể giúp một số trẻ ngủ tốt hơn, nhưng việc sử dụng rộng rãi mà không có hướng dẫn y khoa có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Zhejiang University và được công bố trên tạp chí World Journal of Pediatrics.

Vì sao nhiều gia đình dùng melatonin cho trẻ?

Trong những năm gần đây, tình trạng khó ngủ ở trẻ em và thanh thiếu niên ngày càng phổ biến.

Giấc ngủ kém có thể ảnh hưởng đến:

sự phát triển nhận thức

khả năng kiểm soát cảm xúc

sức khỏe tổng thể của trẻ

Melatonin được nhiều gia đình lựa chọn vì:

dễ mua

được quảng cáo là “tự nhiên”

có dạng kẹo hoặc viên dễ sử dụng cho trẻ

Tuy nhiên, melatonin thực chất là một hormone sinh học, không chỉ liên quan đến giấc ngủ mà còn ảnh hưởng đến:

hệ miễn dịch

chuyển hóa

hệ sinh sản

Melatonin có lợi cho một số trẻ

Theo các nghiên cứu lâm sàng, melatonin có thể mang lại lợi ích rõ ràng cho trẻ mắc rối loạn phát triển thần kinh.

Ví dụ:

Autism Spectrum Disorder

Attention Deficit Hyperactivity Disorder

Trong những trường hợp này, melatonin có thể:

giúp trẻ dễ ngủ hơn

kéo dài thời gian ngủ

cải thiện chất lượng cuộc sống của cả trẻ và gia đình

Bằng chứng còn hạn chế với trẻ khỏe mạnh

Đối với trẻ không mắc các rối loạn phát triển, bằng chứng khoa học về melatonin vẫn còn hạn chế.

Nhiều nghiên cứu:

có thời gian theo dõi ngắn

chủ yếu tập trung vào trẻ lớn hoặc thanh thiếu niên

thiếu dữ liệu dài hạn

Do đó, các nhà khoa học vẫn chưa thể xác định rõ:

melatonin có an toàn khi sử dụng lâu dài hay không

nó có ảnh hưởng đến dậy thì hay không

nó có tác động đến hệ miễn dịch hoặc thần kinh hay không

Lo ngại về liều lượng và an toàn

Một vấn đề lớn khác là chất lượng của các sản phẩm melatonin bán trên thị trường.

Các nghiên cứu kiểm tra sản phẩm thương mại cho thấy:

hàm lượng melatonin thực tế có thể cao hơn nhiều so với nhãn ghi

một số sản phẩm chứa các hợp chất ngoài mong đợi như serotonin

Ngoài ra, các trung tâm kiểm soát ngộ độc ở trẻ em cũng ghi nhận sự gia tăng các trường hợp trẻ vô tình nuốt melatonin.

Điều này đặc biệt xảy ra với các sản phẩm dạng kẹo dẻo, vì trẻ có thể nhầm với kẹo thông thường.

Melatonin không phải giải pháp nhanh cho mất ngủ

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng melatonin không nên được xem là giải pháp nhanh cho các vấn đề giấc ngủ ở trẻ em.

Thay vào đó, các phương pháp hành vi vẫn được coi là lựa chọn điều trị đầu tiên, bao gồm:

duy trì giờ ngủ cố định

hạn chế màn hình trước khi ngủ

xây dựng thói quen ngủ ổn định

Nếu sử dụng melatonin, các chuyên gia khuyến nghị:

dùng liều thấp nhất có hiệu quả

sử dụng trong thời gian ngắn

có sự hướng dẫn của bác sĩ

Cần thêm nghiên cứu và quản lý chặt chẽ hơn

Các nhà khoa học cho rằng việc sử dụng melatonin ở trẻ em đang tăng nhanh trong khi dữ liệu khoa học dài hạn vẫn còn thiếu.

Do đó, cần:

nhiều nghiên cứu lâm sàng hơn

quy định rõ ràng về sản phẩm melatonin

hướng dẫn y khoa cụ thể cho phụ huynh

Những bước này sẽ giúp đảm bảo rằng trẻ em nhận được hỗ trợ giấc ngủ an toàn và dựa trên bằng chứng khoa học.

Nguồn

DOI: 10.1007/s12519-025-00896-5